قطعنامه پیشنهادی سه کشور اروپایی (فرانسه، انگلیس و آلمان) با همراهی آمریکا، علیه برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای کشورمان، در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تصویب رسید.

در این قطعنامه که با ۱۹ رای موافق، ۱۲ رای ممتنع و ۳ رای مخالف به تصویب رسید، بدون اشاره به همکاری‌های همیشگی جمهوری اسلامی ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، تهران به پایبند نبودن به تعهدات پادمانی متهم شده است.

این سند که بر پایه گزارش اخیر رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی تنظیم شده است بر ضرورت دسترسی فوری آژانس به اطلاعات دقیق درباره ذخایر مواد هسته‌ای اعلام‌شده ایران تاکید دارد.

در متن این قطعنامه آمده است که ایران بر اساس تصمیمات بین‌المللی باز اعمال شده در سپتامبر ۲۰۲۵، موظف به تعلیق تمامی فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی و بازفرآوری از جمله تحقیق و توسعه و طرح های مربوط به آب سنگین است. همچنین از ایران خواسته شده است تا مطابق پروتکل الحاقی عمل کند و اطلاعات کامل درباره وضع ذخایر اورانیوم غنی‌شده و تاسیسات تحت پادمان را در اختیار آژانس قرار دهد.

بر اساس این سند که در واقع هفتمین قطعنامه پس از بسته‌شدن رسمی پرونده «ابعاد نظامی احتمالی» برنامه هسته‌ای ایران در سال ۱۳۹۴ بشمار می‌رود، از مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی خواسته شده است پیش از هر نشست عادی سه‌ماهه شورای حکام، گزارشی درباره اجرای توافق پادمان ایران طبق معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و همچنین اجرای مفاد تمامی قطعنامه‌های مرتبط شورای امنیت مطابق با رویه‌های گذشته ارائه کند.

از ایران هم خواسته شده که به تمامی تعهدات قانونی خود طبق قطعنامه‌های شورای امنیت مذکور پایبند باشد و از طریق ارائه اطلاعات و فراهم کردن دسترسی‌هایی که آژانس برای این منظور درخواست می‌کند، همکاری کامل و سریع با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داشته باشد.

این قطعنامه می‌افزاید: ایران باید به طور کامل و بدون هیچ قید و شرطی به توافق پادمان معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای از جمله با اجرای بند اصلاح‌شده ۳.۱ پایبند باشد تا آژانس بتواند بدون تاخیر اطلاعات دقیق درباره موجودی مواد هسته‌ای و تاسیسات تحت پادمان در ایران دریافت کند و تمامی دسترسی‌های لازم برای راستی‌آزمایی این اطلاعات در اختیار آژانس قرار گیرد.

 

بیانیه مشترک ایران و ۷ کشور در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

روز گذشته، هشت کشور از جمله چین، روسیه و ایران با صدور بیانیه‌ای مشترک از کشور‌های عضو خواستند در برابر سیاسی‌کاری درباره برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران ایستادگی کرده و از این پیش‌نویس حمایت نکنند.

در این بیانیه ضمن استقبال از تعاملات سطح بالا میان مدیرکل آژانس و مقام‌های ایرانی و همکاری تهران در فراهم‌کردن دسترسی به تأسیسات «تحت حمله قرار نگرفته»، هشدار داده شده است که قطعنامه جدید ضدایرانی می‌تواند روند کنونی گفت‌و‌گو و فضای مثبت همکاری را تضعیف کرده و با ایجاد نوعی «واقعیت موازی» در سازوکار‌های گزارش‌دهی، وحدت، اعتبار و یکپارچگی نهادی آژانس را خدشه‌دار کند.

این کشور‌ها با تأکید بر ضرورت صیانت از ماهیت فنی و بی‌طرفانه آژانس، از همه اعضا خواسته‌اند در برابر سیاسی‌سازی موضوعات پادمانی درباره ایران مقاومت کرده و از حمایت از پیش‌نویس قطعنامه خودداری کنند.

متن کامل بیانیه که از سوی نماینده ونزوئلا در شورای حکام قرائت شد، از این قرار است:

«اجازه دهید بیانیه مشترک زیر را از جانب جمهوری بلاروس، جمهوری خلق چین، جمهوری کوبا، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری نیکاراگوئه، فدراسیون روسیه، جمهوری بولیواری ونزوئلا و جمهوری زیمبابوه تقدیم شما کنم.

ما تعهد دیرینه ایران به عدم اشاعه هسته‌ای را به‌عنوان یک دولت عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) یادآور می‌شویم و در عین حال بر ضرورت تحقق کامل و مؤثر حق لاینفک همه کشورهای عضو برای توسعه تحقیق، تولید و استفاده از انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز تأکید و مجدداً تصریح می‌کنیم که تمامی سؤالات و دغدغه‌های مشروع در این زمینه باید منحصراً از طریق گفت‌وگو و دیپلماسی، به‌عنوان تنها مسیر ممکن، مورد رسیدگی قرار گیرند.

ما تأکید می‌کنیم که مطابق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد، تمامی مفاد آن در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ خاتمه یافته است. در پرتو آن، مأموریت مدیرکل آژانس برای گزارش‌دهی درباره راستی‌آزمایی و نظارت ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ منقضی شده است.

مایلیم تأکید کنیم که وضعیت مربوط به اجرای پادمان‌های آژانس در ایران به‌صورت جدا افتاده و در خلأ به‌وجود نیامده است. این وضعیت پیامد مستقیم حملات غیرقانونی علیه تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران است که از سوی اسرائیل و ایالات متحده انجام شده‌اند؛ اقداماتی که ما آن‌ها را قویاً محکوم می‌کنیم و در عین حال با اقدامات قبلی و غیرسازنده تروئیکای اروپایی (E۳) تشدید شده‌اند؛ مجموعه این موارد در کنار هم به شرایط کنونی منجر شده است. این واقعیت در گزارش اخیر مدیرکل به شورای حکام نیز مورد اذعان قرار گرفته است.

ما از تداوم تعاملات در سطح عالی میان مدیرکل و همتایان ایرانی او، و همچنین از همکاری مستمر ایران با آژانس در اعطای دسترسی به «تأسیسات هسته‌ای مورد حمله قرار نگرفته»، که یک تحول مثبت و سازنده به‌شمار می‌رود، به‌طور مثبت یاد می‌کنیم. ارائه پیش‌نویس قطعنامه، این خطر را به‌همراه دارد که روند همکاری و فضای سیاسی سازنده‌ای را که تعاملات اخیر بین ایران و آژانس را مشخص کرده، تضعیف کند.

ما بر این باور راسخ هستیم که هرگونه اقدام تحریک‌آمیز، از جمله ارائه یک قطعنامه دیگر، تلاش‌های قابل توجهی را که از سوی مدیرکل و ایران برای پیشبرد گفت‌وگو و همکاری صورت گرفته، به مخاطره انداخته و حتی می‌تواند آن‌ها را به‌طور کامل خنثی کند.

ما معتقدیم هیچ توجیهی برای ارائه قطعنامه‌ای اضافی که از مدیرکل بخواهد به گزارش‌دهی درباره برنامه هسته‌ای ایران ادامه دهد، وجود ندارد؛ چرا که چنین گزارش‌دهی هم‌اکنون به‌طور جامع ذیل بند موجود دستورکار با عنوان «موافقت‌نامه پادمان ان‌پی‌تی با جمهوری اسلامی ایران» پوشش داده می‌شود. هر تلاشی برای گسترش یا تکرار این چارچوب گزارش‌دهی، غیرضروری خواهد بود.

ما تاکید داریم، مسیری که از سوی تدوین‌کنندگان پیش‌نویس قطعنامه دنبال می‌شود، این خطر را ایجاد می‌کند که شورای حکام در دو «واقعیت موازی» عمل کند؛ مشابه شرایط کنونی در شورای امنیت سازمان ملل متحد. چنین نتیجه‌ای وحدت، اعتبار و یکپارچگی نهادی آژانس را به‌طور جدی تضعیف خواهد کرد.

با توجه به نکات پیش‌گفته، ما از تمامی کشورهای عضو آژانس می‌خواهیم که برای حفظ ماهیت فنی و بی‌طرفانه فعالیت‌های آژانس به‌طور سازنده مشارکت کنند و قاطعانه در برابر هرگونه تلاش برای سیاسی‌سازی موضوعات پادمانی مقاومت نشان دهند. بر همین اساس، از همه کشورهای عضو مسئول دعوت می‌کنیم که از حمایت از پیش‌نویس قطعنامه پیشنهادی خودداری کنند؛ چرا که تصویب آن اقدامی غیرسازنده در قبال تلاش‌های جاری برای همکاری میان ایران و آژانس خواهد بود.»

سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و انگلیس با همراهی ایالات متحده پیش‌نویس قطعنامه‌ای علیه ایران را به شورای حکام ارائه کرده‌اند که در آن بر ضرورت دسترسی فوری آژانس به اطلاعات دقیق‌تر درباره ذخایر مواد هسته‌ای اعلام‌شده ایران تأکید شده است. در متن پیش‌نویس این قطعنامه، به‌استناد تصمیماتی که غرب مدعی «بازاعمال» آن‌ها در سپتامبر ۲۰۲۵ است، ادعا شده که ایران موظف به تعلیق تمامی فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی و بازفرآوری، از جمله تحقیق و توسعه و پروژه‌های مربوط به آب‌سنگین است. همچنین از ایران خواسته شده تا مطابق پروتکل الحاقی عمل کند و اطلاعات کامل درباره وضعیت ذخایر اورانیوم غنی‌شده و تأسیسات تحت پادمان را در اختیار آژانس قرار دهد.

«رضا نجفی»، سفیر و نماینده دائم ایران در وین نیز تصریح کرد که اقدام غیرقانونی آمریکا و سه کشور اروپایی هیچ تغییری در وضعیت فعلی اجرای پادمان در ایران ایجاد نخواهد کرد؛ وضعیتی که به‌گفته وی «نتیجه تجاوز جنایتکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و مماشات و همدستی سه کشور اروپایی» است.

نجفی ضمن دعوت از کشورهای عضو شورای حکام برای مخالفت با یکجانبه‌گرایی‌های مخرب آمریکا و سه کشور اروپایی، بر حق قانونی ایران برای واکنش مقتضی به هرگونه تحرک غیرقانونی و ناموجه تأکید کرد.

جمهوری اسلامی ایران نیز پیشتر هشدار داده بود که هرگونه اقدام نسنجیده در شورای حکام با پاسخ قاطع مواجه خواهد شد.

رضا نجفی سفیر و نماینده دائم ایران در وین تصریح کرد: اقدام غیرقانونی آمریکا و سه کشور اروپایی هیچ تغییری در وضع فعلی اجرای پادمان در ایران ایجاد نخواهد کرد؛ وضعیتی که به گفته وی «نتیجه تجاوز جنایتکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و مماشات و همدستی سه کشور اروپایی» است.

کاظم غریب‌آبادی معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه هم گفته بود: اگر قطعنامه ضدایرانی در شورای حکام تصویب شود، «قطعا ایران یک بازنگری‌های اساسی را در سیاست‌های خود انجام خواهد داد.»