به گزارش کافه‌اقتصاد از بانک پاسارگاد؛  دکتر مجید قاسمی، مدیرعامل بانک پاسارگاد و رئیس شورای سیاست‌گذاری کنفرانس و رئیس هیأت‌مدیره انجمن مدیریت ایران در ابتدای همایش هفتمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت دانشی با تمرکز بر رویکرد نوآوری و پایداری سازمانی  به تشریح «نوآوری و حرکت به سمت پایداری» پرداخت و تصریح کرد: «بحث مدیریت دانش بسیار جدی است و اهمیت زیادی دارد. در کنفرانس‌های پیشین نیز به این موضوع اشاره داشتیم که جمع‌آوری دانش به منزلۀ مدیریت آن است اما زمانی که دانش به مرحله بهره‌برداری می‌رسد، بحث مدیریت دانشی مطرح می‌شود. در بحث مدیریت دانشی، نقش سرمایه انسانی به‌عنوان بی‌بدیل‌ترین سرمایۀ هر سازمان، بسیار تعیین‌کننده است.»

پایداری دانش و ایجاد دانش

دکتر قاسمی افزود: «نوآوری شامل تبدیل ایده‌های خلاقانه به راه‌حل‌های جدید است که باعث رشد کسب‌وکار، بهبود کارایی و رفع نیازهای متغیر سازمان می‌شود. همچنین نوآوری، بهبود تصمیم‌گیری و حل مشکل در سراسر سازمان را شکل می‌دهد. برای رشد بهره‌وری به دانش نیاز داریم و اگر دانش ایجاد نشود، بهره‌وری به وجود نمی‌آید. در دنیای کسب‌و‌کار بسیار رقابتی امروز، برای بقا و متمایز شدن از رقبا نیاز به یک برتری است که نوآوری می‌تواند این مزیت را فراهم کند و سطوح بالاتری از بهره‌وری، رشد و سود را به همراه داشته باشد. برای تضمین بقا نیازمند نوآوری هستیم. اگر یک سازمان از رقبای خود جلوتر نباشد باید همواره منتظر پیشی گرفتن آن‌ها بماند».

شاخص‌های نوآوری جهان

رئیس شورای سیاست‌گذاری کنفرانس با اشاره به شاخص‌های نوآوری جهان گفت: «کشورهای نمونه با توجه به شاخص‌های نوآوری مشخص شده‌اند. در منطقه آسیای مرکزی و جنوبی، هند، ایران و قزاقستان در حوزه نوآوری برتری دارند و کشورهای سوئد و سوییس از نظر نوآوری، برتر از آمریکا هستند. در این رده‌بندی ایران رتبه 62 را دارد، در حالی‌که سال گذشته ایران رتبه 52 را داشته است. بر اساس شاخص‌های مطرح شده نوآوری پایدار فرایندی است که در آن ملاحظه‌های پایداری از منظر زیست‌محیطی، مسائل اجتماعی و اقتصادی از تولید ایده تا تحقیق و توسعه و تجاری‌سازی در سامانه‌های شرکت ادغام می‌شوند و تعامل بینابینی دارند. در نوآوری پایدار، محصولات، تولیدات، خدمات و همچنین مدل‌های جدید کسب‌وکار و سازمان توامان ارائه می‌شوند.»

دکتر قاسمی برای توضیح اصول سازمانی برای تحقق نوآوری به جایگاه مباحث فلسفی پرداخت: «در اصول سازمانی برای تحقق نوآوری پایدار مواردی مانند ذهنیت فراتر از انسان محوری و تمرکز بر کل هستی وجود دارد. یکی از بحث‌های بسیار مهم برای نوآوری پایدار این است که محیط بر حوزه و برتر بر حوزه افراد بتوانند جهان‌بینی خود را شکل دهند. در اینجا نیاز به توجه به اثر موجی اعمال انسان‌ها در زمان‌ها و مکان‌های مختلف است. در این بخش، بحث حرکت جوهری ملاصدرا مطرح می‌شود. در این حرکت، انسان ابتدا یک حرکتی وضعی دارد اما به نقطه تکامل که می‌رسد، حرکت انتقالی را شروع می‌کند. در حرکت وضعی، انسان یک چند ضلعی نامنظم است اما وقتی بتواند به تعادل و نظم برسد، حرکت انتقالی را شروع می‌کند.»

او در همین مورد گفت: «یک مدیر باید بتواند مشمول تعریف حرکت جوهری ملاصدرا شود و شروع با فراگیری باید صورت بگیرد. در بحث گذار به اقتصاد دورانی نیز نباید هیچ چیز در جامعه به‌عنوان مانع تلقی شود و برعکس، قوانین به‌عنوان یک فرصت پذیرفته شوند. برخی از مدیران فکر می‌کنند که قوانین و مقررات مانعی برای رشد هستند؛ در صورتی که می‌توانند فرصتی برای یک سازمان به حساب آیند. بحث دیگر ساده‌سازی مسائل پیچیده حوزه پایداری برای مخاطبان به منظور تصمیم‌گیری مسئولانه است که اطلاع‌رسانی شفاف درخصوص داده‌ها نظیر موانع مواد اولیه، نحوه رفتار با سرمایه انسانی و اثر زیست‌محیطی و اجتماعی محصولات و خدمات می‌تواند در آن مؤثر باشد.»

مجید قاسمی در ادامه تصریح کرد: «در بحث توانمندسازی باید از مشتریان، شرکا و تأمین‌کنندگان برای رفتار به شیوه‌های پایدار حمایت شود. در گذشته نزدیک چهارسال بر اصل 44 قانون اساسی کار کردیم. آن بررسی‌ها نشان داد بهره‌وری متوسط کل فعالیت‌های بخش خصوصی حدود سه و نیم برابر بخش دولتی بود و اصطلاح توانمندسازی بخش خصوصی به بند ج اضافه شد. توانمندسازی از بحث‌هایی است که یک مدیر آگاه و هوشمند باید به آن توجه ویژه‌ای داشته باشد به‌خصوص در مسئله سرمایه انسانی، توانمندی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. بحث بعدی تأکید بر خلق ارزش پایدار به جای تمرکز صرف بر رشد و عدم توقف نوآوری پایدار است. الزامات توانمندسازی نوآوری به‌عنوان نیروی محرکه‌ برای جهان پایدار از مواردی است که باید مورد توجه قرار بگیرد.»

نقش دانشگاه در نوآوری پایدار

رئیس هیأت مدیره انجمن مدیریت ایران در پایان سخنان خود تأکید کرد: «دانشگاه‌ها نقش بسیار مهمی در نوآوری پایدار دارند به‌طوری‌که انجمن دانشگاه‌های اروپا برای تبادل افکار تشکیل شده‌است تا از این طریق، نوآوری به یک امر اشاعه‌پذیر در این قاره تبدیل شود. یکی از مأموریت‌های محوری دانشگاه‌ها در این انجمن علمی نوآوری است و سال ۲۰۲۱ ضمن معرفی مفهوم دانشگاه‌های بدون دیوار، چشم‌انداز سال ۲۰۳۰ دانشگاه‌ها را ارائه کردند. این چشم‌انداز دانشگاه‌های آینده را نهادهایی باز، تحول‌آفرین و فراملی، پایدار، متنوع و متعهد، قدرتمند، مستقل و پاسخ‌گو معرفی کردند. جریان برتری نوآوری در دانشگاه‌های اروپایی با این حرکت، رشد بهتر و سرعت بالاتری پیدا کرد. چشم‌انداز دانشگاه‌ها برای مأموریت نوآوری، نوآوری انسان‌محور و پرکردن شکاف میان جامعۀ دانشگاهی و کسب‌وکارها است. یکی از مشکلات ما در بحث ارتباط میان صنعت و دانشگاه، شکاف موجود میان این دو حوزه است. راهکارهای مشارکت دانشگاه‌ها در نوآوری برای گذار به پایداری‌ عبارت است از: توسعه فناوری‌های جدید از طریق فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه، بهبود درک دانشجویان و سرمایه‌ انسانی دانشگاه از پایداری، بهبود شایستگی‌های دانشجویان و سرمایه‌انسانی دانشگاه. از سوی دیگر بحث رهبری نوآوری پایدار به توانایی رهبران برای هدایت و مدیریت نوآوری در مسیری که با اهداف پایداری هم‌سو باشند و آن‌را ترویج نماید، اشاره دارد.»